BASAJAUN

BASAJAUN

Inguruko mendien hamarka kilometroak trinko estaltzen dituzten basoak ezagutzen al dituzue? Ez pinudiak edo eukaliptoekin sortutakoak, ez. Horiek berriagoak dira, modernoagoak. Beste motatako basoei buruz ari naiz, pagadiak eta hariztiak nagusiak dira bertoko baso primitiboan. Hantxe ez da arraroa urki zurixkak topatzea, haltz eta lizarren batekin nahasten direnak. Baso horiek dira, hain zuzen ere, Basajaun erraldoiaren bizilekua. Bere bikotearekin –Basandere- ibiltzen da leku batetik bestera, otsoak urrun mantentzen eta artaldeak zaintzen.

¡Basojaunn! ¡Badatoz otsoak!… Badatoz otsoak!
¡Basajaunn! ¡Zaindu artaldea! ¡Badatoz otsoak!

 

Kondaira

Sarako eskualde menditsuan San Martiniko izeneko gazte bat bizi izan zen orain hainbat bosturteko. Adimentsua eta azkarra zen gutxi bezala, eta, hainbat trikimailuri esker, bertan bizi ziren Basajaun erraldoien teknika batzuk ikastea lortu zuen. Horrek lagundu egin zion gizakiari bere bizi kalitatea hobetzen. Gauzak horrela, badirudi gaztea errota batean bizi zela, eta bere lanaren bitartez bizirautea ahalbidetzen zion dirua irabazten zuela. Aitzitik, konponbide zaileko arazo bat zuen: bere errotaren ardatza haritzean eginikoa zen eta azkar erretzen zen frikzioarengatik, etengabe lanerako balio guztia galduz. Mihi gaizto batzuk diote denbora gehiago pasatzen zuela arazoa konpontzen ehortzi beharrekoa ehorzten baino, eta horregatik San Martinikori “errotari” deitu ordez, “konpontzaile” deitzen zioten, baina hori beste istorio bat da. Aldiz, jakina zen Basajaunen erroten ardatzak askoz ere iraunkorragoak zirela, hainbat bosturteko iraunez ordezkatzeko beharrik eduki gabe.

– Nola ikasi haiengandik ardatzak eraikitzen?-, pentsatzen zuen goizero San Martinikok, erantzunik topatu gabe, ordea.

Baina egun batean amarru batekin saiatzea otu zitzaion: mezulari bat bidali zuen Basajaunen basora, bere errotak inolako etenik gabe funtzionatzen zuela barreiatu zezan. Eta horixe egin zuen mezulariak. Lau haizeetara errotariak agindutakoa oihukatuz, baso osoa zeharkatu zuen atsedenik gabe, Basajaun erraldoi bat bere aurrean jarri zen arte. Hark, mezulariak oihukatutakoa entzundakoan, zera erantzun zion:

– “Horrek esan nahi du otsaileko ilbeheran moztutako haltzarekin egindako ardatza jarri diola”. Horixe erantzun zion erraldoi iletsuak, bere hitzekin bere arrazak horrenbeste denboran eta ardura handiz gordetako sekretua jakinarazten zebilela konturatu gabe.

Eta mezulariak zera erantzun zion: -“Ez, ez du jarri, baina jarriko du”.

Eta horrela jakin zuten gizakiek errotaren ardatza egiteko sekretua.

 

Aritza Bergara Alustizak idatzitako testua

ANTOLATU ZURE BIDAIA

BERRIAK

19. ibilbidea: Ibilbide zirkular handia Gorlizetik, Ermua eta Urizarmendi igoz, Andraka, Butroeko gaztelua, Urduliz, Barrikako itsaslabarrak, San Telmo, Plentzia eta berriro Gorliz

19. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “19 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” *Ibilbidearen mapa: egiteke* IBILBIDEAREN FITXA Denbora guztira: 7 ordu eta 30 minutu Distantzia: 34 km Metatutako desnibel positiboa: 900 m Zailtasuna: altua   Hau da, zalantzarik gabe, gida honetako ibilbide zirkularrik luzeena. 30 km baino gehiago ditu, eta guztira 7 ordu baino gehixeagoko ibilbidea … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

17. ibilbidea: Hiri inguruko zirkuitua Gorlizetik eta Plentziatik oinez edo korrika egiteko

17. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “19 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” Ikus ibilbidearen mapa Wikiloc-en IBILBIDEAREN FITXA: Denbora: 3 ordu 2 minutu Distantzia: 15,52 Km Desnibel positiboa: 174 m Zailtasuna: txikia   Ibilbide hau, zentzu hertsian, ez da mendi edo mendi ibilaldi zirkuitu bat aurrekoak bezala, baizik eta nahiko ibilbide hiritarra, Gorliz eta Plentziako hiriguneak … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

16. ibilbidea: Ibilbide zirkularra Saratxaga, Andraka, Plentziako itsasadarra eta Zabale auzotik, Areantza kaleraino jaitsi eta Gorlizera bueltatu Hondartza ibiltokitik

16. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “19 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” Ikus ibilbidearen mapa Wikiloc-en IBILBIDEAREN FITXA Denbora: 2 ordu eta 5 minutu Distantzia: 11, 16 km Desnibel positiboa: 297 m Zailtasuna: txikia     Bi ordu pasatxo eta 11 km inguruko ibilbidea duen ibilbide honek, pisten eta bidezidorren zuhaiztiak eta oso zirkulazio urria duten … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

15. ibilbidea: Gorlizetik Barrika eta itsaslabarretaraino zirkularra, bi aukerekin Txipiotik, San Telmotik itzuliz

15. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “19 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” Ikus ibilbidearen mapa Wikiloc-en IBILBIDEAREN FITXA: Guztizko denbora: 2 ordu eta 40 min GR 280tik eta 5 minutu gutxiago Txipio Bideatik Distantzia: 13,9 Km eta 13,7 Km, hurrenez hurren Metatutako desnibel positiboa: 251 m eta 272 m, hurrenez hurren Zailtasuna: Txikia, baso-bidetik igarotzen den … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

© 2021 Gorlizko Udala | Legezko oharra I Lege oharra – Pribatutasun politika I Cookien politika

Web orri honek cookie propioak eta hirugarreneak erabiltzen ditu zure erabiltzaile esperientzia hobetzeko eta web analitika egin ahal izateko. Nabigatzen jarraituz gero gure cookie politika onartzen duzu. Informazio gehiago

Los ajustes de cookies de esta web están configurados para "permitir cookies" y así ofrecerte la mejor experiencia de navegación posible. Si sigues utilizando esta web sin cambiar tus ajustes de cookies o haces clic en "Aceptar" estarás dando tu consentimiento a esto.

Cerrar