BASAJAUN

BASAJAUN

Inguruko mendien hamarka kilometroak trinko estaltzen dituzten basoak ezagutzen al dituzue? Ez pinudiak edo eukaliptoekin sortutakoak, ez. Horiek berriagoak dira, modernoagoak. Beste motatako basoei buruz ari naiz, pagadiak eta hariztiak nagusiak dira bertoko baso primitiboan. Hantxe ez da arraroa urki zurixkak topatzea, haltz eta lizarren batekin nahasten direnak. Baso horiek dira, hain zuzen ere, Basajaun erraldoiaren bizilekua. Bere bikotearekin –Basandere- ibiltzen da leku batetik bestera, otsoak urrun mantentzen eta artaldeak zaintzen.

¡Basojaunn! ¡Badatoz otsoak!… Badatoz otsoak!
¡Basajaunn! ¡Zaindu artaldea! ¡Badatoz otsoak!

 

Kondaira

Sarako eskualde menditsuan San Martiniko izeneko gazte bat bizi izan zen orain hainbat bosturteko. Adimentsua eta azkarra zen gutxi bezala, eta, hainbat trikimailuri esker, bertan bizi ziren Basajaun erraldoien teknika batzuk ikastea lortu zuen. Horrek lagundu egin zion gizakiari bere bizi kalitatea hobetzen. Gauzak horrela, badirudi gaztea errota batean bizi zela, eta bere lanaren bitartez bizirautea ahalbidetzen zion dirua irabazten zuela. Aitzitik, konponbide zaileko arazo bat zuen: bere errotaren ardatza haritzean eginikoa zen eta azkar erretzen zen frikzioarengatik, etengabe lanerako balio guztia galduz. Mihi gaizto batzuk diote denbora gehiago pasatzen zuela arazoa konpontzen ehortzi beharrekoa ehorzten baino, eta horregatik San Martinikori “errotari” deitu ordez, “konpontzaile” deitzen zioten, baina hori beste istorio bat da. Aldiz, jakina zen Basajaunen erroten ardatzak askoz ere iraunkorragoak zirela, hainbat bosturteko iraunez ordezkatzeko beharrik eduki gabe.

– Nola ikasi haiengandik ardatzak eraikitzen?-, pentsatzen zuen goizero San Martinikok, erantzunik topatu gabe, ordea.

Baina egun batean amarru batekin saiatzea otu zitzaion: mezulari bat bidali zuen Basajaunen basora, bere errotak inolako etenik gabe funtzionatzen zuela barreiatu zezan. Eta horixe egin zuen mezulariak. Lau haizeetara errotariak agindutakoa oihukatuz, baso osoa zeharkatu zuen atsedenik gabe, Basajaun erraldoi bat bere aurrean jarri zen arte. Hark, mezulariak oihukatutakoa entzundakoan, zera erantzun zion:

– “Horrek esan nahi du otsaileko ilbeheran moztutako haltzarekin egindako ardatza jarri diola”. Horixe erantzun zion erraldoi iletsuak, bere hitzekin bere arrazak horrenbeste denboran eta ardura handiz gordetako sekretua jakinarazten zebilela konturatu gabe.

Eta mezulariak zera erantzun zion: -“Ez, ez du jarri, baina jarriko du”.

Eta horrela jakin zuten gizakiek errotaren ardatza egiteko sekretua.

 

Aritza Bergara Alustizak idatzitako testua

ANTOLATU ZURE BIDAIA

BERRIAK

Dastatu Gorliz Urrian

URRI GASTRONOMIKOA:  GARAGARDO ARTESANALA ETA MIKOLOGIA   Garagardoa gustoko duzu eta gainera perretxikoak bilatzera joatea biziki guztatzen zaizun pertsonetako bat zara, horrela zure gustora sukaldatu ahal izateko eta zaporea hartzeko? Orduan jaialdi hau zure neurrira eginda dago. Urtero, Urrian zehar, eskualde osan hamaika aktibitate Gastronomiko eskeintzen dira. Hemen duzu aurtengo programa. Gorlizen garagardo artisanal eta mikologiaren inguruan … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

Gau Baltza

“Gau Baltzak” edo “Arimen Gauak” aldaketa asko jasan ditu, ia desagertzear ere egon da, baina geroz eta gehiago dira Gau Baltza ospatzen duten herri eta udalerriak. Ospakizun hau urriaren 31ko gauean egiten da eta oso itxura berezia du, batez ere hildakoen munduarekin erlazionatuta baitago. Gau honen jatorria zeltikoa omen da, eta badirudi Euskal Herrian ere … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

Santiago jaiak Gorlizen

Santiago Jaiak 2019: uztailaren 24tik 28ra Etor zaitez eta egun oso berezi hauetaz Gorliz gozatzera   Gorliz hurrengo astean Santiago, herriko patroia ospatzeko prestatzen ari da. Bost egunetan zehar, 24 azteazkenetik eta 28 domekara arte, Gorliz aktibitatez, kontzertuz, musikaz eta dibertsio askoz beteko da. Gorliz erdialdeko jaiek primeran pasatzeko gogoz datozten milaka lagun jasotzen ditu, eta egun … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

Dastatuarte Food & Art jaialdia 2019

DASTATUARTE 2019 Dena prest Dastatuarteren bigarren edizioa ospatzeko, inor epel utziko ez duen gastronomia- eta arte-jaialdia. Iazko arrakasta ikusita, aurten Gorliz gozatu ahal izango duzue lau egunez. Txapelketako pitxoak 1€tan dastatu ahal izango dituzu establezimendu eta ordutegi jakinetan eta gustokoen duzun pintxoa bozkatzeko zure bonopintxoa zigila dezatela eska dezakezu. Bonopintxo hori parte hartzen duten establezimenduen … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

© 2020 Gorlizko Udala | Legezko oharra I Lege oharra – Pribatutasun politika I Cookien politika

Web orri honek cookie propioak eta hirugarreneak erabiltzen ditu zure erabiltzaile esperientzia hobetzeko eta web analitika egin ahal izateko. Nabigatzen jarraituz gero gure cookie politika onartzen duzu. Informazio gehiago

Los ajustes de cookies de esta web están configurados para "permitir cookies" y así ofrecerte la mejor experiencia de navegación posible. Si sigues utilizando esta web sin cambiar tus ajustes de cookies o haces clic en "Aceptar" estarás dando tu consentimiento a esto.

Cerrar