BASAJAUN

BASAJAUN

Inguruko mendien hamarka kilometroak trinko estaltzen dituzten basoak ezagutzen al dituzue? Ez pinudiak edo eukaliptoekin sortutakoak, ez. Horiek berriagoak dira, modernoagoak. Beste motatako basoei buruz ari naiz, pagadiak eta hariztiak nagusiak dira bertoko baso primitiboan. Hantxe ez da arraroa urki zurixkak topatzea, haltz eta lizarren batekin nahasten direnak. Baso horiek dira, hain zuzen ere, Basajaun erraldoiaren bizilekua. Bere bikotearekin –Basandere- ibiltzen da leku batetik bestera, otsoak urrun mantentzen eta artaldeak zaintzen.

¡Basojaunn! ¡Badatoz otsoak!… Badatoz otsoak!
¡Basajaunn! ¡Zaindu artaldea! ¡Badatoz otsoak!

 

Kondaira

Sarako eskualde menditsuan San Martiniko izeneko gazte bat bizi izan zen orain hainbat bosturteko. Adimentsua eta azkarra zen gutxi bezala, eta, hainbat trikimailuri esker, bertan bizi ziren Basajaun erraldoien teknika batzuk ikastea lortu zuen. Horrek lagundu egin zion gizakiari bere bizi kalitatea hobetzen. Gauzak horrela, badirudi gaztea errota batean bizi zela, eta bere lanaren bitartez bizirautea ahalbidetzen zion dirua irabazten zuela. Aitzitik, konponbide zaileko arazo bat zuen: bere errotaren ardatza haritzean eginikoa zen eta azkar erretzen zen frikzioarengatik, etengabe lanerako balio guztia galduz. Mihi gaizto batzuk diote denbora gehiago pasatzen zuela arazoa konpontzen ehortzi beharrekoa ehorzten baino, eta horregatik San Martinikori “errotari” deitu ordez, “konpontzaile” deitzen zioten, baina hori beste istorio bat da. Aldiz, jakina zen Basajaunen erroten ardatzak askoz ere iraunkorragoak zirela, hainbat bosturteko iraunez ordezkatzeko beharrik eduki gabe.

– Nola ikasi haiengandik ardatzak eraikitzen?-, pentsatzen zuen goizero San Martinikok, erantzunik topatu gabe, ordea.

Baina egun batean amarru batekin saiatzea otu zitzaion: mezulari bat bidali zuen Basajaunen basora, bere errotak inolako etenik gabe funtzionatzen zuela barreiatu zezan. Eta horixe egin zuen mezulariak. Lau haizeetara errotariak agindutakoa oihukatuz, baso osoa zeharkatu zuen atsedenik gabe, Basajaun erraldoi bat bere aurrean jarri zen arte. Hark, mezulariak oihukatutakoa entzundakoan, zera erantzun zion:

– “Horrek esan nahi du otsaileko ilbeheran moztutako haltzarekin egindako ardatza jarri diola”. Horixe erantzun zion erraldoi iletsuak, bere hitzekin bere arrazak horrenbeste denboran eta ardura handiz gordetako sekretua jakinarazten zebilela konturatu gabe.

Eta mezulariak zera erantzun zion: -“Ez, ez du jarri, baina jarriko du”.

Eta horrela jakin zuten gizakiek errotaren ardatza egiteko sekretua.

 

Aritza Bergara Alustizak idatzitako testua

ANTOLATU ZURE BIDAIA

BERRIAK

22. ibilbidea: Zirkularra Gorliztik Butroeko gazteluraino eta Isuskitza menditik eta Gandiatik itzultzea

22. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “24 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorliztik” Ver mapa de la ruta en Wikiloc IBILBIDEAREN FITXA: Denbora guztira: 4 ordu eta 40 min.Metatutako desnibel positiboa: 356mDistantzia: 17,18 kmZailtasuna: Ertaina Gorlizko Ibarreta plazatik atera, eta txalupako biribilgunetik Sagastikoetxe industrialde eta hilerri aurretik pasatuko gara, berehala Mungiako errepideko biribilgunera iritsiz. Aurrera jarraitu, eta, … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

23. ibilbidea: Zirkularra Andrakatik, Malgartzagane menditik eta Plentziako itsasadarretik, Junkera bidetik, Gandia eta Plentziatik itzuliz

23. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “24 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” Ikusi ibilbidearen mapa Wikiloc-en IBILBIDEAREN FITXA: Zirkuituaren guztizko denbora: 4 ordu eta 54 minutuDistantzia: 17,97 kmMetatutako desnibel positiboa: 449 mZailtasuna: ertaina Ibilbide hau, bere zatirik handienean, nahiko originala da, eta Andrakaren eta Plentziako itsasadarraren artean igarotzen da menerako ezezagunak diren pista eta bideetatik. Gainera, Malgartzagane izeneko … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

GERO ARTE DASTATUARTE

Aurtengo edizioa bukatu ondoren,  aho zapore on honekin jaialdia ixten dugu. Eskerrik asko parte hartu duzuon guztioi! Hemen uzten dizuegu uztailaren 1etik 4ra arte bizi izan dugun asteburu artistiko eta gastronomiko honen bideo laburpentxo bat. Zuen gustukoa izango delakoan… ON EGIN! Gustoko izan baldin baduzu gure menua, hurrengo urterako erreserbatu  data   #SAVE THE DATE … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

19. ibilbidea: Ibilbide zirkular handia Gorlizetik, Ermua eta Urizarmendi igoz, Andraka, Butroeko gaztelua, Urduliz, Barrikako itsaslabarrak, San Telmo, Plentzia eta berriro Gorliz

19. ibilbidea Pedro Pablo Uriartek argitaratutako ibilbidea “19 mendi-ibilaldi zirkularrak Gorlizetik” *Ibilbidearen mapa: egiteke* IBILBIDEAREN FITXA Denbora guztira: 7 ordu eta 30 minutu Distantzia: 34 km Metatutako desnibel positiboa: 900 m Zailtasuna: altua   Hau da, zalantzarik gabe, gida honetako ibilbide zirkularrik luzeena. 30 km baino gehiago ditu, eta guztira 7 ordu baino gehixeagoko ibilbidea … Jarraitu irakurtzen

Irakurri Gehiago

© 2022 Gorlizko Udala | Legezko oharra I Lege oharra – Pribatutasun politika I Cookien politika