Bai, ezagutzen ditudalako dinotzuet. Bai izaki erraldoiak bai ñimiñoak existitzen dira. Baina ez dituzu topatuko, ez, zuen herrietako etorbideetatik. Galtzagorriak taberna oker eta ilunetan, erakusleiho lohidun kafetegitan, zuhaitzetako enborren zulo txikitan. Horrelaxe, gure ikuspegitik at mantentzen dira. Izaki bihurri eta jostakin hauek taldeka bizi dira laguntzeko asmoarekin.
Edo, akaso uste duzue beste lurraldeko memorian baino ez dagoela iratxorik
Praka gorriak dira haien ezaugarri nagusia, nahiz eta izena leku batetik bestera aldatu: Familiarrak, Prakagorriak, Bestemutilak… Hain dira txikia ezen or-ontzi baten barruan 4 edo 5 Galtzagorria eraman ahal dira.
Galtzagorriak lortzeko badaude modu ezberdinak: Udako solstizioaren gauan, leku berezi batzuetan or-ontzia zabalik utzi eta esnatu bezain pronto iztekoarekin, bertan geratzen ziren harrapatutak. Edo Baionako azokan erosi ahal ziren urre ontza baten ordez. Gaur egun, zoritxarrez, ez dira halako saltzailerik geratzen.
Zer egin behar dugu? Zer behar duzu egin dezagula? Eskatu baino ez diguzu egin behar zein da gure zeregina
KONDAIRA
Kortezubin kontatu ohi zuten gizon batek, urrezko ontza baten truke, Galtxagorri talde bat erosi zuela Baionako merkatu urrunean, haiek bere lanetan lagun ziezaioten. Unea iritsita Galtxagorriak garraiatzeko erabilitako orratzontzia ireki zuenean, iratxo txikiak azkar irten ziren eta bueltaka hasi ziren, jabearen buruaren inguruan hegan eginez eta etengabe galdetuz ea zer nahi zuen haiek egitea. Honek lana agindu zien, eta segundo batzuen buruan ezin hobeki burutu zuten. Gizakiak, orduan, beste lan bat agindu zien, eta hori ere azkar batean egin zuten. Berehala burutu zuten hirugarren lan bat eta gero, gizonak ez zekien jada zer agindu, beraz, bere inguruan bueltak emateari utz ziezaioten, ibaitik ura ekartzeko agindu zien, horretarako bahe bat erabiltzeko esanez. Egia da Galtxagorriak saiatu egin zirela, baina lan gisa ezinezkoa izan zen hura burutzea, urak halabeharrez alde egiten zuelako zuloetatik. Azkenean, orratzontzira deskantsatzera joatea erabaki zuten.
Aritza Bergara Alustizak idatzitako testua
