Baina erraldoi guztiek ez dute gizaki antza. Noizbait, herensugeei buruz zerbait entzun al duzue? Euskal dragoia, ezta? Izaki fantastikoen elezaharrak. Baina, inork ikusi al ditu gure lurraldeetatik? Noizbait hemen bizi al dira?
Nafarroako Sakanan, Aralar mendilerrotik, beheko arana so dagoen bitartean bere erasoak burutzen ditu, gero jango dituen behi zaharrak amildegietatik erroiztuz. Agintariek artzen edota otsoen erasoak direla dinote eta ez didate sinesten, begietan finkatu zaien izua Herensugeak baino ezin duenik sortu.
KONDAIRA
Arrasate udalerritik gertu, Herensuge bat bizi zen. Hura urruti mantentzeko eta biztanleei kaltea eragitea saihesteko, biztanleek itun bat egin zuten harekin. Horren arabera, hilero zozketa bat egingo zen eta, bertan eskuratutako emaitza gorabehera, piztia elikatzeko emango zuten bertan aukeratua irteten zena. Biztanle kopuruak beherantz egiten zuen, izan ere, ugariagoak ziren piztiaren ahutzetan amaitzen zutenak. Aitzitik, patuak nahi izan zuen behin, auzotar batek, bere emaztea aukeratzean, animaliari aurre egitea erabakitzea. Mendira igo zen, eta han emakume gaztea zuhaitz bati loturik zegoen. Herensuge agertu zenean, haren aurka egin zuen, barra bat begian sartuz. Horrenbesteko indarrarekin egin zuen, burmuina zeharkatu ziola. Espasmo batzuk eta gero, dragoia jausi egin zen. Ordudanik udalerria euskarazko Arrasate izenarekin ezagutzen da, baina baita gaztelerazko Mondragón izenarekin ere, hain zuzen ere “Monte del Dragón” (Dragoiaren mendia) esaeratik eratorria.
Aritza Bergara Alustizak idatzitako testua
